पंतप्रधान मोदी – विक्रम-१ रॉकेट व स्कायरूट इन्फिनिटी कॅम्पस उद्घाटन (27 नोव्हेंबर 2025)

Published on: 28/11/2025
Vikram-1 — India’s First Private Orbital Rocket
Join WhatsApp
Join Now
Join Telegram
Join Now

Vikram-1 — India’s First Private Orbital Rocket :

  • पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 27 नोव्हेंबर 2025 रोजी स्कायरूट एरोस्पेस – इन्फिनिटी कॅम्पसचे उद्घाटन केले.
  • भारताचे पहिले खाजगी ऑर्बिटल रॉकेट – विक्रम-1 याचे अनावरण PM मोदींनी केले.
  • हा कार्यक्रम भारतातील खाजगी अवकाश क्षेत्रासाठी महत्त्वाचा टप्पा मानला जातो.

🔹 विक्रम-1 रॉकेट – मुख्य तथ्ये

  • भारताचे पहिले खाजगीरित्या विकसित केलेले ऑर्बिटल रॉकेट.
  • नाव डॉ. विक्रम साराभाई यांच्या सन्मानार्थ.
  • लहान उपग्रहांना Low Earth Orbit (LEO) मध्ये तैनात करण्यासाठी डिझाइन.
  • भारताला व्यावसायिक उपग्रह प्रक्षेपण बाजारपेठेत स्पर्धात्मक फायदा मिळवून देते.
  • हे रॉकेट विक्रम-S (2022) या भारतातील पहिल्या खाजगी सबऑर्बिटल रॉकेटच्या यशानंतर विकसित.

🔹 स्कायरूट – इन्फिनिटी कॅम्पस (Hyderabad)

  • 200,000 sq ft चे अत्याधुनिक अवकाश उत्पादन केंद्र.
  • उद्दिष्ट: दरमहा एक ऑर्बिटल रॉकेट तयार करणे.
  • डिझाइन, इंटिग्रेशन, चाचणी – सर्व प्रक्रिया एका ठिकाणी.
  • भारताच्या नवीन Space Policy आणि खाजगी क्षेत्र प्रोत्साहन यांचे प्रतिक.

🔹 PM मोदींची भूमिका व दृष्टी

  • भारताच्या तरुण अभियंते, कोडर, संशोधक यांचे अवकाश नवोपक्रमातील योगदानाचे कौतुक.
  • भारतात 300+ Space Startups कार्यरत असल्याचे अधोरेखित.
  • स्टार्टअप्सच्या कामामुळे भारत “Global Space Innovation Hub” बनत असल्याचे नमूद.

🔹 स्कायरूट एरोस्पेस – स्थापना व दृष्टी

  • संस्थापक:
    • पवन चंदना (IIT Alum, ex-ISRO)
    • भरत डाका (ex-ISRO)
  • ध्येय: कमी खर्चात, लवचिक व स्केलेबल launch systems तयार करून “Space Accessचे लोकशाहीकरण”.
  • इन्फिनिटी कॅम्पस भविष्यातील व्यावसायिक, वैज्ञानिक व धोरणात्मक मोहिमांचे केंद्र.

🔹 UPSC साठी महत्त्वाचे मुद्दे (Quick Revision): Vikram-1 — India’s First Private Orbital Rocket

  • विक्रम-1 = भारताचे पहिले खाजगी ऑर्बिटल रॉकेट.
  • विक्रम-S = भारतातील पहिले खाजगी सबऑर्बिटल रॉकेट (2022).
  • इन्फिनिटी कॅम्पस = Hyderabad, 200,000 sq ft, दरमहा एक रॉकेट उत्पादन क्षमता.
  • स्कायरूट एरोस्पेस = ex-ISRO वैज्ञानिकांनी स्थापन केलेले.
  • भारतामध्ये 300+ Space Startups.
  • उद्घाटन: 27 नोव्हेंबर 2025 – PM Narendra Modi.

Leave a Comment