- UN/FAO थीम: “Celebrating Coffee, Honouring the People Behind Every Cup”
- ICO ची 2026 मोहीम: “Coffee is Part of the Solution”
- UN मान्यता: संयुक्त राष्ट्र आमसभेने 10 मार्च 2026 रोजी ठराव A/RES/80/249 द्वारे 1 ऑक्टोबर हा दिन घोषित केला.
- हा ठराव ब्राझील व 18 देशांच्या गटाने मांडला होता. 2026 हे या दिनाचे पहिले UN पालन आहे.
- हा दिन साजरा करण्यात FAO ची भूमिका प्रमुख असून ती ICO सोबत काम करते.
- पार्श्वभूमी: ICO चा पहिला कॉफी दिन 1 ऑक्टोबर 2015 रोजी मिलान (इटली) येथे साजरा झाला.
भारताचे कॉफी क्षेत्र
- उत्पत्ती: 17व्या शतकात बाबा बुदान यांनी येमेनहून कॉफी बिया आणल्या आणि चिकमंगळूर (कर्नाटक) येथे लागवड सुरू झाली.
- प्रमुख उत्पादक राज्ये: कर्नाटक (~70%) > केरळ (~20%) > तामिळनाडू (~5%)
- नवीन क्षेत्रे: आंध्र प्रदेश व ओडिशा (पूर्व घाट)
- प्रकार: रोबस्टा (Robusta) ~70-72% | अरेबिका (Arabica) ~28-30%
- हवामान: 15°C–28°C तापमान | 150–250 सेमी पाऊस | उताराची व उत्तम निचऱ्याची जमीन
- भारतातील कॉफी प्रामुख्याने सावलीत (Shade-grown) घेतली जाते.
MPSC/UPSC Exam Points
- कॉफी बोर्ड: कॉफी कायदा 1942 अंतर्गत स्थापन झालेली वैधानिक संस्था; वाणिज्य व उद्योग मंत्रालयाच्या अंतर्गत; मुख्यालय बेंगळुरू
- केंद्रीय कॉफी संशोधन संस्था (CCRI): बाळेहोन्नूर, चिकमंगळूर (कर्नाटक)
- GI टॅग्स: कूर्ग अरेबिका, वायनाड रोबस्टा, चिकमंगळूर अरेबिका, बाबाबुदनगिरी अरेबिका, अराकू व्हॅली अरेबिका (आंध्र प्रदेश), मान्सूनड मलबार
- ICO (आंतरराष्ट्रीय कॉफी संघटना): स्थापना 1963; मुख्यालय लंडन; भारत संस्थापक सदस्यांपैकी एक
