मुख्य पार्श्वभूमी : India–Vietnam Submarine Search and Rescue Agreement (MoA)
-
घटना: १५वा भारत-व्हिएतनाम संरक्षण धोरण संवाद
-
स्थान: हनोई, व्हिएतनाम
-
तारीख: नोव्हेंबर २०२५
-
भारतीय प्रतिनिधी: संरक्षण सचिव राजेश कुमार सिंह
-
व्हिएतनामी प्रतिनिधी: सीनियर लेफ्टनंट जनरल होआंग झुआन चिएन (उपसंरक्षण मंत्री)
मुख्य करार
-
परस्पर पाणबुडी शोध व बचाव समर्थनावर सामंजस्य करार (MoA)
-
पाणबुडी अपघात किंवा संकटाच्या वेळी दोन्ही देशांनी परस्पर सहाय्य करण्याचे औपचारिक यंत्रणा तयार केली.
-
महत्त्वाचे घटक:
-
समन्वित शोध व बचाव कार्ये (SAR Operations)
-
कर्मचारी, उपकरणे व तांत्रिक कौशल्याची तैनाती
-
सामायिक प्रोटोकॉल व प्रशिक्षण कार्यक्रम
-
-
-
संरक्षण उद्योग सहकार्यावर पत्र (LoI)
-
संरक्षण उत्पादन व तंत्रज्ञानात संयुक्त विकास, तंत्रज्ञान देवाणघेवाण व सहकार्य वाढवण्याचे उद्दिष्ट.
-
महत्त्व
-
सागरी सुरक्षा वाढवणे:
-
इंडो-पॅसिफिक सागरी क्षेत्रात सुरक्षा व आंतरकार्यक्षमता मजबूत होते.
-
पाणबुडी संकटांवरील जलद प्रतिसाद क्षमता निर्माण.
-
-
धोरणात्मक भागीदारी मजबूत करणे:
-
भारत-व्हिएतनाम संबंध “Comprehensive Strategic Partnership” या चौकटीत अधिक सखोल झाले.
-
भारताचे “Act East Policy” व व्हिएतनामची प्रादेशिक सागरी भूमिका — या दोघांचा समन्वय वाढतो.
-
-
नौदल सहकार्याची परिष्कृती:
-
संयुक्त प्रशिक्षण, सर्वोत्तम पद्धतींचे आदानप्रदान, आणि पाणबुडी बचाव तंत्रज्ञानातील सहकार्य वाढेल.
-
UPSC साठी संभाव्य प्रश्न
-
प्रश्न: “Submarine Search and Rescue MoA” भारताने कोणत्या देशासोबत स्वाक्षरी केला?
→ व्हिएतनाम -
प्रश्न: हा करार कोणत्या कार्यक्रमात झाला?
→ १५वा भारत-व्हिएतनाम संरक्षण धोरण संवाद (Hanoi, 2025) -
प्रश्न: संरक्षण उद्योग सहकार्याबाबत कोणते दस्तऐवज स्वाक्षरी झाले?
→ Letter of Intent (LoI) -
प्रश्न: हा करार कोणत्या धोरणाशी सुसंगत आहे?
→ भारताचे Act East Policy -
प्रश्न: या कराराचा प्रमुख उद्देश काय?
→ पाणबुडी बचाव व सागरी सुरक्षा सहकार्य वाढवणे
सारांश: India–Vietnam Submarine Search and Rescue Agreement (MoA)
भारत-व्हिएतनाम पाणबुडी बचाव करार हा इंडो-पॅसिफिक सागरी सुरक्षेसाठी धोरणात्मक पाऊल असून, संरक्षण सहकार्य, तंत्रज्ञान विकास आणि परस्पर विश्वास वाढवणे हे याचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.
