India Forex Reserves – All-time High: $692.57 bn
-
भारताचा फॉरेक्स रिझर्व्ह: $692.57 अब्ज — इतिहासातील सर्वाधिक पातळी.
-
आठवड्याची एकूण वाढ: $5.543 अब्ज (मागील आठवड्यातील घटीनंतर पुनरुज्जीवन).
वाढीमागील प्रमुख कारणे
-
सोने साठा – प्राथमिक चालक
-
वाढ: $5.327 अब्ज
-
एकूण सोने साठा: $106.857 अब्ज
-
कारण: जागतिक सोन्याच्या किमती वाढ + RBI ची धोरणात्मक खरेदी.
-
-
परकीय चलन मालमत्ता (FCA)
-
वाढ: $152 दशलक्ष
-
एकूण FCA: $562.29 अब्ज
-
FCA मध्ये विविध चलनांतील होल्डिंग्ज (Euro, Pound, Yen इ.) समाविष्ट.
-
-
विशेष आहरण हक्क (SDR)
-
वाढ: $56 दशलक्ष
-
एकूण SDR: $18.65 अब्ज.
-
-
IMF राखीव स्थिती
-
वाढ: $8 दशलक्ष
-
एकूण: $4.779 अब्ज.
-
फॉरेक्स रिझर्व्ह म्हणजे काय?
-
देशाच्या मध्यवर्ती बँकेकडे ठेवलेली बाह्य मालमत्ता.
-
घटक: परकीय चलन + सोने + SDR + IMF राखीव स्थिती.
फॉरेक्स रिझर्व्हचे महत्त्व
-
राष्ट्रीय चलनाची स्थिरता राखणे.
-
आंतरराष्ट्रीय पेमेंट्स पूर्ण करण्याची क्षमता.
-
आयात कव्हरेज व बाह्य धक्क्यांविरोधात बफर.
-
गुंतवणूकदारांचा विश्वास वाढवणे.
भारतासाठी धोरणात्मक महत्त्व
-
मजबूत Balance of Payments (BoP) स्थितीचे द्योतक.
-
जागतिक अस्थिरता (तेल किमती, भू-राजकीय तणाव, कॅपिटल आउटफ्लो) सामोरे जाण्यास मदत.
-
11 महिन्यांपेक्षा जास्त आयात कव्हर करण्याइतकी क्षमता.
-
रुपयातील अवमूल्यन रोखण्यासाठी बफर.
-
RBI ला महागाई नियंत्रणातील अधिक धोरणात्मक लवचिकता.
-
भारताची जागतिक आर्थिक विश्वासार्हता वाढते.
महत्त्वाचे स्थिर डेटा (UPSC प्रश्नांसाठी महत्त्वाचे) : India Forex Reserves – All-time High: $692.57 bn
-
सध्याचा साठा (14 नोव्हेंबर 2025): $692.576 अब्ज
-
मागील आठवडा: $687.034 अब्ज
-
या आठवड्यातील वाढ: $5.543 अब्ज
-
सोने साठा: $106.857 अब्ज
-
FCA: $562.29 अब्ज
-
SDR: $18.65 अब्ज
-
IMF राखीव स्थिती: $4.779 अब्ज
