RBI आकडेवारीनुसार भारतीय बँकिंग क्षेत्रातील NPA अनेक दशकांच्या नीचांकी पातळीवर (२.१%)

भारतीय बँकिंग क्षेत्रातील NPAs – Gross NPA (GNPA) at multi-decade low – 2.1%

• Reserve Bank of India (RBI) च्या आकडेवारीनुसार भारतीय बँकिंग क्षेत्राने मालमत्ता गुणवत्तेत (Asset Quality) ऐतिहासिक सुधारणा साधली.

---

महत्त्वाचे सांख्यिकीय तथ्य (Key Data Points)

• एकूण NPA (GNPA) : २.१%
  👉 ३० सप्टेंबर २०२५ पर्यंत
  👉 अनेक दशकांतील नीचांकी पातळी
• निव्वळ NPA (NNPA) : ०.५%
  👉 मार्च २०२५ अखेरीस
  👉 उच्च तरतूद (Provisioning) चे द्योतक
• GNPA मध्ये घट : ~४२.८% (२०२४–२५)
  👉 कारणे : वसुली (Recovery) + अपग्रेडेशन

---

स्लिपेज रेशो (Slippage Ratio)

• परिभाषा :
  👉 दिलेल्या कालावधीत मानक कर्जे → नवीन NPA मध्ये रूपांतर होण्याचे प्रमाण
• स्थिती :
  • सलग ५व्या वर्षी घट
  • मार्च २०२५ : १.४%
  • PSBs व Private Banks – दोन्हीत घट
  • Private Banks मध्ये तुलनेने जास्त स्लिपेज

---

NPA सुधारण्यामागील प्रमुख घटक (Drivers)

• आक्रमक वसुली व निराकरण यंत्रणा
• कर्जदारांची सुधारलेली कामगिरी
• सावध क्रेडिट अंडररायटिंग मानके
• मजबूत आर्थिक पुनर्प्राप्ती
• उच्च तरतूद (Provisioning) व भांडवली पर्याप्तता (Capital Adequacy)

---

संज्ञा व परिभाषा (Definitions for MCQ)

• नॉन-परफॉर्मिंग अ‍ॅसेट (NPA) :
  • 👉 मुद्दल किंवा व्याज ९० दिवसांपेक्षा जास्त थकीत
  • 👉 RBI द्वारे परिभाषित
• उच्च NPA चे परिणाम :
  • ❌ बँकांचा ताळेबंद कमकुवत
  • ❌ कर्ज देण्याची क्षमता घटते
  • ❌ आर्थिक स्थिरतेला धोका

---

परीक्षा उपयोगी निष्कर्ष : Gross NPA (GNPA) at multi-decade low – 2.1%

• सप्टेंबर २०२५ : GNPA २.१% – ऐतिहासिक नीचांकी
• NNPA ०.५% – मजबूत तरतूद दर्शवते
• GNPA मधील ~४३% घट = वसुली + सुधारणा
• स्लिपेज रेशोमध्ये सलग ५ वर्षे घट
• 👉 भारतीय बँकिंग क्षेत्राचे मजबूत व स्थिर आरोग्य