फुजियान: चीनचे तिसरे आणि सर्वात प्रगत विमानवाहू जहाज (EMALS तंत्रज्ञानासह)

EMALS (Electromagnetic Aircraft Launch System) – 

• नाव: फुजियान (Fujian)

• देश: चीन

• लाँच: नोव्हेंबर 2025

• प्रकार: चीनचे तिसरे आणि सर्वात प्रगत विमानवाहू जहाज

• विस्थापन (Displacement): सुमारे 80,000 टन

• स्थान: सान्या बंदर, हैनान प्रांत

• उपस्थिती: राष्ट्रपती शी जिनपिंग

• तंत्रज्ञान: EMALS (Electromagnetic Aircraft Launch System) — पहिल्यांदाच चीनने वापरले

तांत्रिक वैशिष्ट्ये (Technical Features)

• EMALS प्रणाली:

  • इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक शक्तीने विमान लाँच करण्याचे तंत्रज्ञान

  • पूर्वी फक्त अमेरिकन USS Gerald R. Ford मध्ये वापरलेले

  • स्टीम कॅटापल्टपेक्षा अधिक कार्यक्षम, नितळ आणि जलद

  • जड विमानांचे पूर्ण इंधन व शस्त्रास्त्रांसह प्रक्षेपण शक्य

  • विमानातील झीज कमी आणि लाँचिंग दर वाढतो

• इतर तांत्रिक नवकल्पना:

  • फ्लॅट डेक (Flat Deck): अधिक कार्यक्षम विमान प्रक्षेपण व पुनर्प्राप्ती

  • इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक अरेस्टिंग गियर

  • पूर्णपणे इलेक्ट्रिक प्रोपल्शन सिस्टम

  • पाश्चिमात्य आधुनिक जहाजांशी तुलनीय तंत्रज्ञान

भू-राजकीय आणि धोरणात्मक परिणाम (Strategic Significance)

• तैवान सामुद्रधुनी:

  • तैवान-अमेरिका तणावाच्या पार्श्वभूमीवर प्रतिबंधात्मक उपस्थिती वाढवते

• दक्षिण चीन समुद्र:

  • फिलीपिन्स, व्हिएतनाम, मलेशिया, ब्रुनेई, तैवान यांच्या दाव्यांविरुद्ध चीनचा दावा मजबूत करते

• हिंद महासागर प्रदेश:

  • जिबूती, ग्वादर (पाकिस्तान), हंबनटोटा (श्रीलंका) येथील चीनच्या उपस्थितीस पूरक

  • भारताच्या सागरी हितांवर थेट प्रभाव

इतर चिनी विमानवाहू जहाजांशी तुलना

भविष्यातील योजना

• चौथे विमानवाहू जहाज — डालियान येथे बांधकामाधीन

  • अणुऊर्जेवर चालणारे असण्याची शक्यता

  • दीर्घकालीन ऑपरेशनल सहनशक्ती आणि जागतिक पोहोच वाढवेल

Static GK / MCQ Points : EMALS (Electromagnetic Aircraft Launch System)

• चीनचे तिसरे विमानवाहू जहाज — फुजियान

• कार्यान्वित — नोव्हेंबर 2025

• पहिल्यांदाच EMALS तंत्रज्ञानाचा वापर करणारे चिनी जहाज

• पहिले दोन जहाजे — लिओनिंग (2012) आणि शेडोंग (2019)

• फुजियान — 80,000 टन विस्थापन, फ्लॅट डेक, पूर्णपणे इलेक्ट्रिक प्रणाली