भारतीय निर्यातीला जागतिक उंची देणारी MAS योजना

Boosting Global Market Access for Indian Exporters

• भारत सरकारने ₹4,531 कोटींची MAS योजना सुरू केली
• कालावधी: आर्थिक वर्ष 2026–31 (6 वर्षे)
• उद्दिष्ट: भारतीय निर्यातदारांना जागतिक बाजारपेठेत विस्तारास मदत

---

MAS योजनेचा उद्देश (Core Objective)

• भारतीय निर्यातीची जागतिक दृश्यमानता वाढवणे
• बाजारपेठ प्रवेश (Market Access) सुलभ करणे
• दीर्घकालीन निर्यात स्पर्धात्मकता वाढवणे
• थेट निर्यात अनुदान → बाजार-संबंधित समर्थनाकडे संक्रमण

---

धोरणात्मक पार्श्वभूमी

• ₹25,060 कोटींच्या Export Promotion Mission अंतर्गत
• नोव्हेंबर 2025 मध्ये केंद्रीय मंत्रिमंडळाची मंजुरी
• अल्पकालीन शुल्क सवलतीऐवजी संरचनात्मक सुधारणा

---

MAS योजनेची प्रमुख वैशिष्ट्ये

• एकूण खर्च: ₹4,531 कोटी (FY 26–31)
• आंतरराष्ट्रीय व्यापार मेळे व प्रदर्शनांमध्ये सहभागास समर्थन
• Buyer–Seller Meets (BSM)
  • भारतातील Mega Reverse BSMs
• Trade Delegations – प्राधान्य व उदयोन्मुख बाजारपेठांमध्ये
• पूर्वनियोजित, परिणाम-केंद्रित (Outcome-based) दृष्टिकोन
• 3–5 वर्षांचे कार्यक्रम कॅलेंडर आगाऊ तयार

---

लक्ष्य लाभार्थी (Target Beneficiaries)

• MSME व First-time Exporters
• प्राधान्य क्षेत्रे:
  • कृषी
  • हातमाग
  • चामडे
  • खेळणी
  • पारंपरिक उद्योग
• नवीन व अपारंपारिक बाजारपेठांमध्ये प्रवेश करणारे छोटे निर्यातदार

---

MSME-केंद्रित तरतुदी

• किमान 35% MSME सहभाग अनिवार्य
• ₹75 लाखांपर्यंत निर्यात उलाढाल असलेल्या लहान निर्यातदारांसाठी
  • आंशिक विमानभाडे (Airfare) सहाय्य
• प्राधान्य क्षेत्रे व नवीन बाजारांसाठी जास्त आर्थिक सहाय्य
• तर्कसंगत Cost-sharing Ratio व Funding Caps

---

निधी व अंमलबजावणी

• FY 2025–26 साठी तरतूद: ₹500 कोटी
• सुरुवातीची मंजुरी: ₹330 कोटी
• उद्देश:
  • निर्यातदारांना आधीच नियोजन करण्यास मदत
  • Market Development मध्ये सातत्य

---

महत्त्वाची स्पष्टीकरणे

• US Tariff शी संबंधित नाही
• प्रतिक्रिया-आधारित योजना नाही
• निर्यात लवचिकता (Export Resilience) वाढवणे हा मुख्य हेतू

---

Prelims साठी Key Facts : Boosting Global Market Access for Indian Exporters

• MAS = Market Access Support
• कालावधी: FY 2026–31
• एकूण खर्च: ₹4,531 कोटी
• MSME सहभाग: ≥ 35%
• Focus: Market Access, Visibility, Competitiveness