शांघाय सहकार्य संघटनेच्या (SCO) राष्ट्रप्रमुखांची 26वी परिषद 31 ऑगस्ट ते 1 सप्टेंबर 2026 दरम्यान किर्गिझस्तानची राजधानी बिश्केक येथील यरीस-ओर्डो काँग्रेस हॉलमध्ये पार पडली
किर्गिझ राष्ट्राध्यक्ष सदीर जापारोव यांच्या अध्यक्षतेखाली ही परिषद झाली — किर्गिझस्तानने या संघटनेचे यजमानपद चौथ्यांदा भूषवले
ही परिषद SCO च्या स्थापनेचा 25वा वर्धापनदिन असून, संकल्पना — “SCO चे 25 वर्षे: शाश्वत शांतता, विकास आणि समृद्धीसाठी एकत्र” अशी होती
परिषदेत ‘बिश्केक जाहीरनामा’ (Bishkek Declaration) सह एकूण 28 दस्तावेजांना मान्यता देण्यात आलीपरिषदेच्या समारोपी किर्गिझस्तानने SCO चे फिरते अध्यक्षपद पाकिस्तानकडे सुपूर्द केले — पाकिस्तानच्या 2026-27 च्या अध्यक्षपदाची संकल्पना “दृष्टीचे कृतीत रूपांतर: कनेक्टिव्हिटी, नाविन्यता आणि सामायिक समृद्धी” अशी असून, लाहोर शहराला SCO चे 2026-27 साठी पर्यटन व सांस्कृतिक राजधानी म्हणून घोषित करण्यात आले
भारताची प्राधान्ये
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी भारताचे प्रतिनिधित्व केले — भारताने सुरक्षा, कनेक्टिव्हिटी आणि संधी या तीन आधारस्तंभांवर आपली प्राधान्ये मांडली
सहभागी देश
10 सदस्य देश: भारत, चीन, रशिया, पाकिस्तान, कझाकस्तान, किर्गिझस्तान, ताजिकिस्तान, उझबेकिस्तान, इराण आणि बेलारूस — भारत व पाकिस्तान 2017 मध्ये, इराण 2023 मध्ये, तर बेलारूस2024मध्ये पूर्णवेळ सदस्य बनले
2 निरीक्षक देश: मंगोलिया आणि अफगाणिस्तान
‘SCO Plus’ बैठकीत संवाद भागीदार देश (तुर्किये, अझरबैजान, आर्मेनिया, इजिप्त, लाओस आदी) आणि इतर आमंत्रित देश/संस्था सहभागी झाल्या — याच बैठकीत तुर्कीचे अध्यक्ष रेसेप तय्यिप एर्दोगान यांनी NATO सदस्यत्व कायम ठेवत SCO चे पूर्ण सदस्यत्व घेण्याचा विचार करत असल्याचे सूचित केले
MPSC/UPSC Exam Points
शांघाय सहकार्य संघटनेची (SCO) स्थापना 15 जून 2001 रोजी शांघाय, चीन येथे झाली — मूळ सहा संस्थापक सदस्य: चीन, रशिया, कझाकस्तान, किर्गिझस्तान, ताजिकिस्तान आणि उझबेकिस्तान
SCO चे मुख्यालय बीजिंग, चीन येथे आहे
SCO ही संघटना ‘शांघाय फाइव्ह’ (1996) या चौकटीतून विकसित झाली
17वी SCO शिखर परिषद (2025) चीनमधील तियानजिन येथे झाली होती
भारताने यापूर्वी 2023 साली SCO चे अध्यक्षपद भूषवत आभासी (व्हर्च्युअल) पद्धतीने परिषद आयोजित केली होती
