आज आम्ही तुमच्यासाठी 12 जानेवारी 2023 च्या सर्व महत्त्वाच्या चालू घडामोडींवर प्रश्नांची मालिका घेऊन आलो आहोत. हे सर्व दैनिक चालू घडामोडी, MPSC, UPSC, SSC, रेल्वे आणि इतर सर्व परीक्षांसाठी अतिशय उपयुक्त ठरतील.
1. स्वदेश दर्शन 2.0 योजनेअंतर्गत ‘कुमारकोम आणि बेपोर’ कोणत्या राज्यात निवडले गेले आहेत?
उत्तर – केरळ
कोट्टायममधील कुमारकोम आणि केरळमधील कोझिकोडमधील बेपोरची स्वदेश दर्शन 2.0 योजनेअंतर्गत विकासासाठी निवड करण्यात आली आहे. ही दोन ठिकाणे पर्यटन मंत्रालयाच्या योजनेंतर्गत निवडलेल्या 19 राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमधील 34 इतर ठिकाणांपैकी आहेत. स्वदेश दर्शन योजना १.० चा भाग म्हणून केरळमध्ये इको सर्किट, स्पिरिच्युअल सर्किट, रुरल सर्किट अंतर्गत अनेक ठिकाणे घोषित करण्यात आली आहेत.
2.‘Centralised Receipt and Processing Center (CRPC) आणि Integrated Ombudsman Scheme’ योजना’ कोणत्या संस्थेशी संबंधित आहेत?
उत्तर – रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने नुकताच 2021-22 साठी लोकपाल योजनांचा वार्षिक अहवाल प्रसिद्ध केला. केंद्रीकृत पावती आणि प्रक्रिया केंद्र (CRPC) आरबीआयने ‘इंटिग्रेटेड ओम्बड्समन स्कीम’ 2021 अंतर्गत स्थापन केले होते. अहवालानुसार, 2021-22 या वर्षात लोकपाल योजना किंवा ग्राहक शिक्षण आणि संरक्षण कक्षाला प्राप्त झालेल्या तक्रारींमध्ये 9.39 टक्क्यांनी वाढ झाली आहे. अहवालानुसार, सर्वाधिक तक्रारी डिजिटल पेमेंट आणि व्यवहारांशी संबंधित होत्या.
3. “राष्ट्रीय विज्ञान दिन 2023” ची थीम काय आहे?
उत्तर – ग्लोबल सायन्स फॉर ग्लोबल वेलबीइंग
केंद्रीय विज्ञान आणि तंत्रज्ञान राज्यमंत्री डॉ. जितेंद्र सिंह यांनी ‘राष्ट्रीय विज्ञान दिन 2023’ साठी “ग्लोबल सायन्स फॉर ग्लोबल वेलबीइंग” या थीमचे प्रकाशन केले. राष्ट्रीय विज्ञान दिन (NSD) 1986 पासून ‘रामन इफेक्ट’ च्या शोधाची आठवण म्हणून दरवर्षी 28 फेब्रुवारी रोजी साजरा केला जातो. या दिवशी सर सी.व्ही. रामन यांनी ‘रामन इफेक्ट’चा शोध जाहीर केला होता.
4. भितरकनिका राष्ट्रीय उद्यान कोणत्या राज्यात/केंद्रशासित प्रदेशात आहे, जे अलीकडेच चर्चेत होते?
उत्तर – ओडिशा
ओडिशातील भितरकनिका राष्ट्रीय उद्यानातील पक्ष्यांची संख्या गेल्या वर्षी 1,38,107 च्या तुलनेत यावर्षी 1,39,959 झाली आहे. गतवर्षीच्या तुलनेत पक्ष्यांच्या संख्येत वाढ झाली असली, तरी प्रजातींची विविधता कमी झाली आहे. राष्ट्रीय उद्यानात गेल्या वर्षी १४४ पक्ष्यांच्या तुलनेत यंदा १४० प्रजातींचे पक्षी पाहायला मिळाले. अनेक दुर्मिळ आणि लुप्तप्राय प्रजातीही यावेळी पाहायला मिळाल्या.
5. कोणत्या संस्थेने AB PM-JAY अंतर्गत रूग्णालयाची कामगिरी मोजण्यासाठी आणि श्रेणीबद्ध करण्यासाठी नवीन प्रणाली सुरू केली?
उत्तर – NHA
राष्ट्रीय आरोग्य प्राधिकरण (NHA) आयुष्मान भारत प्रधानमंत्री जन आरोग्य योजना (AB PM-JAY) अंतर्गत रुग्णालयाची कामगिरी मोजण्यासाठी आणि श्रेणीबद्ध करण्यासाठी एक नवीन प्रणाली सुरू करत आहे. नवीन उपक्रम ‘मूल्य-आधारित काळजी’ ची संकल्पना सादर करेल, जिथे देय परिणाम-आधारित असेल आणि प्रदान केलेल्या उपचारांच्या गुणवत्तेनुसार प्रदात्याना पुरस्कृत केले जाईल. रूग्णांचे आरोग्य सुधारण्यात मदत केल्याबद्दल प्रदात्याना पुरस्कृत केले जाईल.
